درباره کتابخانه صدیقه دولت آبادی

کتابخانه صدیقه دولت آبادی در 1383 توسط مرکز فرهنگی زنان، “تشكلي غير دولتي که فعاليت هاي فرهنگي، اجتماعي و پژوهشي خود را در مورد مسائل زنان از سال 1379 آغاز كرده بود و مجوز  فعاليت خود را در مرداد 1380 از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي گرفته بود،”( برای اطلاعات بیشتر درباره مرکز فرهنگی زنان نک پیوست یک) تاسیس شد.

فکر تاسیس کتابخانه چند سالی بود که در مرکز فرهنگی زنان شکل گرفته بود و نخستین بار در مراسم 8 مارس 1381، که در پارک لاله تهران برگزار شد، فراخوانی داده شد برای کمک گرفتن از افراد و سازمان های داخلی (برای فراخوان نک پیوست دو). سرانجام در اسفند 1383 کتابخانه افتتاح شد. متن زیر مربوط به آخرین بروشور کتابخانه است که در آن شمه ای از فعالیت های آن تا هنگام پلمب شدن در اردیبهشت 1390 آمده است:

تأسیس کتابخانه صدیقه دولت آبادی و اهدای جایزه ای سالانه به همین نام به بهترین اثر در حوزه مطالعات زنان از سوی مرکز فرهنگی زنان مصادف گشت با 18 اسفند 1383، سالگرد روز جهانی زن.

صديقه دولت آبادي (1340-1255) از زنان برابري خواه و فعال در جنبش زنان ايران است كه هم زمان با دوران مشروطه نهادهاي ماندگاري را براي زنان ايراني به جا گذاشت. وي در طول 85 سال زندگي افتخارآميز خويش اولين مدرسه دخترانه در اصفهان، اولين نشريه، و اولین كتابخانه براي زنان را تاسيس كرد.

مركز فرهنگي زنان كه در سال 1379 به صورت نهادي مردمي و غير دولتي فعاليت خود را در حوزه مسائل زنان با انجام فعاليت هاي فرهنگي، آموزشي، تبليغي و ترويجي آغاز كرده بود حاصل بخشي از تلاش هاي خويش را به صورت نهادي مستقل در قالب كتابخانه به جنبش زنان عرضه كرد.

كتابخانه صديقه دولت آبادي با توجه به تخصصي شدن تمامي شاخه هاي دانش بشري و لزوم رده بندي موضوعات گوناگون آن و رونق و شكوفايي مطالعات زنان كه يكي از مهمترين رشته هاي علوم اجتماعي است، و همچنین نیاز محققان و علاقه مندان اين حوزه به دسترسي به منابع، تاسيس شد.

توجه به رويكرد تكثرگرايي در ايجاد نهادهاي مستقل زنان و نيز پيش گيري از تمركز و محوريت در ساختار نهادهاي مردمي از يك سو و تداخل برنامه هاي مركز فرهنگي زنان و كتابخانه از سوي ديگر، موجب شد كه اين كتابخانه از سال 1385 به شکل نهادي مستقل، با حضور هيئت امنا و زير نظر نشر روشنگران به كار خويش ادامه دهد.

مجموعه كتابخانه:
مجموعه كتابخانه شامل كتاب، مجله، مقاله و مواد سمعي و بصري در حوزه ادبيات و مطالعات زنان است. اين مجموعه، آثاري به زبان هاي فارسي، انگليسي، فرانسه، آلماني، عربي و … را در بر مي گيرد كه در داخل يا خارج از كشور به چاپ رسيده است.

فعاليت هاي ثابت كتابخانه:

  1. انتخاب، سفارش و تهيه منابع كتابخانه اي در حوزه زنان ( فارسي، انگليسي، فرانسه، آلماني، ايتاليايي، عربي، اسپانيايي)؛
  2. فهرست نويسي و طبقه بندي منابع بر اساس روش كتابخانه كنگره؛
  3. تنظيم و طبقه بندي نشريات با استفاده از كاردكس؛
  4. پاسخ گويي به مراجعه كنندگان؛
  5. راهنمايي دانش جويان رشته مطالعات زنان و رشته هاي مرتبط براي تهيه پايان نامه؛
  6. امانت كتاب؛
  7. تهيه كپي و اسكن از منابع كمياب براي مراجعه كنندگان؛
  8. اطلاع رساني از طريق سايت كتابخانه؛
  9. اهداي جايزه صديقه دولت آبادي به كتاب برگزيده سال در حوزه مطالعات زنان.

فعاليت هاي جانبي كتابخانه:

  1. ارائه مشاوره به كتابخانه هاي زنان درتهران و شهرستان ها؛
  2. برگزاری کارگاه کتابداری مقدماتی و راه اندازی کتابخانه در شهرستان ها و مناطق محروم؛
  3. ارسال كتاب هاي تكراري كتابخانه به شهرستان ها و تشكل هاي غير دولتي زنان؛
  4. ارائه خدمات كتابخانه اي به گروه های ویژه زنان؛
  5. نمايش فيلم و برگزاری نشست های مرتبط با مسائل زنان؛
  6. مشاوره حقوقي رايگان در حوزه زنان و خانواده.

شرايط عضويت:
استفاده از كتابخانه براي زنان اقشار مختلف در مقابل پرداخت حق عضويت سالانه آزاد است.

ساختار اجرايي كتابخانه:
سياست گذاري و برنامه ريزي كتابخانه زير نظر اعضاي هيئت امنا انجام مي شود. برخي از اعضاي هيئت امنا كه از مسئولين كميته هاي كاري هستند با هماهنگي نماينده هيئت امنا انجام امور را به عهده دارند. تمامي فعاليت هاي كتابخانه به صورت داوطلبانه صورت می گیرد و هزينه هاي اداره آن از طريق كمك هاي مردمي تامين مي شود. اسامي افرادي كه از هنگام تأسيس كتابخانه تا كنون كمك هاي خويش را اهدا كرده اند هر سال در بروشور جايزه كتاب صدیقه دولت آبادی ذكر مي شود و مجموعه آن نيز در متن يادگار در كتابخانه و نيز در سايت درج شده است. كتابخانه از هيچ سازمان دولتي و غير دولتي كمك مالي دريافت نمي كند.

ساعت كار كتابخانه:كتابخانه از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 تا 6 بعد از ظهر آماده پاسخ گويي به مراجعه كنندگان است.
نشانی: تهران – خیابان حافظ – کوچه آرژانتین – پلاک 14 – تلفن و نمابر 88804206 و 88804021
پست الکترونیکی: womenlibraryir@gmail.com

کتابخانه ابتدا در زیر زمینی اجاره ای به مساحت 80 متر مربع در یکی از فرعی های خیابان سلیمان خاطر (امیر اتابک سابق)، شهید مطهری به راه افتاد. یک سال بعد به همت دوستان توانستیم آپارتمانی به مساحت 42 متر در کوچه آرژانتین، مقابل دانشگاه امیر کبیر بخریم. با این امیدواری که در آینده ای نزدیک مساحت کتابخانه را به اندازه استاندارد 100 متر برسانیم و از طبقه چهارم به طبقه اول یا دوم نقل مکان کنیم. دو سال بعد با توجه به مشکلاتی که مرکز فرهنگی زنان داشت و امتناع ارشاد از تمدید مجوز آن، و همچنین مسئله مهم تکثیر نهادهای زنان، کتابخانه شکل نهادی مستقل را گرفت با هیئت امنایی مخصوص خود، منتها زیر نظر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، و به عنوان قرائت خانه آن. به این ترتیب سه سال دیگر هم گذشت و در توفان حوادث به ارائه خدمات کتابخانه ای ادامه دادیم در انتظار این که امواج تهاجمی فرونشیند. با پلمب شدن کتابخانه و نبود چشم انداز گشایش آن در آینده نزدیک تعدادی از اعضای مؤسس و اعضای هیئت امنا موقتا تصمیم به تاسیس کتابخانه صدیقه دولت آبادی مجازی گرفتیم. بدیهی است امکانات ما محدودتر خواهد بود، از جمله به خاطر نداشتن اجازه انتشار کتاب هایی که چاپ آن ها در 30 سال اخیر صورت گرفته، دوم به دلیل نداشتن رمان، داستان و شعر.

کتابخانه از ابتدا قرار بود هم عمومی و برای استفاده همه زنان و هم تخصصی و برای استفاده دانشگاهیان و محققان مسائل زنان باشد. اما در این شکل مجازی ما صرفا می توانیم به بخشی از نیازهای پژوهشی در حوزه زنان پاسخ دهیم.

یک مسئله عمده دیگر در کتابخانه یاری گرفتن و جلب مشارکت دوستان علاقمند به گسترش کار کتابخانه و غنی شدن مجموعه کتاب ها و مقالات آن بوده است. امیدواریم این همکاری با کتابخانه مجازی هم ادامه یابد.

Trackbacks/Pingbacks

  1. […] درباره کتابخانه صدیقه دولت آبادی را در لینک زیر ببینیدhttp://sedighedolatabadi.org/?p=70 اشتراک‌گذاری این پست […]