گزارش گروه داوری تندیس صدیقه دولت آبادی ۱۳۹۲

کتابخانه صدیقه دولت آبادی در سال ۱۳۸۳ تاسیس شد. یکی از فعالیت های کتابخانه از آغاز انتخاب بهترین کتابی بود که در حوزه مطالعات زنان در ایران تالیف شده است. هدف از اهدا تندیس در وحله نخست تشویق نویسندگانی بود که در این حوزه فعالیت داشتند و در عین حال معرفی و توصیه کتاب برای خوانندگان مختلف. با وجود تغییرات اجتماعی که در این ده سال رخ داد انتخاب کتاب برگزیده سال و اهدا تندیس که در مواردی با مشکلاتی نیز مواجه بود به کار خود ادامه داد و تبدیل به نهادی برای کتاب های پژوهش و مطالعات زنان شد. در ده سال گذشته تغییراتی در مورد انتشار کتاب از لحاظ تعداد و محتوا مشاهده می شود. در سال های اولیه تعداد کتاب های مورد بررسی زیاد بودند و داوری زمانی طولانی را به خود اختصاص می داد و داوران متعددی در حوزه های مختلف فعالیت داشتند. بتدریج با کاهش تعداد کتاب ها و شباهت عناوین مواجه شدیم. کیفیت نیز در سال های مختلف متفاوت بود به نوعی که در سال هایی امکان گزینش بهترین کتاب برای دریافت تندیس وجود نداشت و تنها با ارائه لیستی از کتاب های قابل تقدیر اکتفا می شد.

در سال 1392 که گروه داوری به بررسی کتاب های انتشار یافته در1391 می پرداخت با کاهش بسیار زیاد کتاب در زمینه زنان رو به رو بودیم. در مجموع 20 کتاب در این حوزه قرار می گرفت که پس از گزینش اولیه تعداد آن ها به 14 عدد رسید. با توجه به تعداد کم کتاب و هم چنین مشکلاتی که برای حضور داوران در جلسات داوری وجود داشت تصمیم گرفته شد که هسته اصلی داوری متشکل از سه داور ایجاد شود و سپس بر اساس موضوع هر کتاب به داور متخصص آن حوزه ارجاع شود و نتیجه داوری کتبا ارسال گردد. با توجه به تنوع اندک کتاب ها به داوران متعددی نیز نیاز نبود. امسال تنها از لطف یک داور بیرونی برخوردار شدیم، خانم منیژه نجم عراقی که دو کتاب معرفت شناسی را بررسی کردند. مانند دوره های قبل اگر کتابی دو داوری منفی کسب می کرد از دایره گزینش خارج می شد. در نهایت در سال 92 کتابی جهت اهدای تندیس مورد گزینش قرار نگرفت و تنها به ارائه لیستی از چند کتاب قابل توصیه اکتفا می شود.

در این سال هیچ کتابی برای دریافت تندیس انتخاب نشد اما با توجه به این که تندیس دهمین سال خود را می گذراند با توجه به نظر هیئت امنا و هم چنین داوران اهدا تندیس صورت خواهد گرفت و نه به بهترین کتاب سال گذشته بلکه به پژوهشگری که سال ها برای تالیف مسایل زنان وقت گذاشته است.

گذشته از تغییر در شیوه داوری، با توجه به دسته بندی کتاب هایی که در این سال ها مورد بررسی قرار گرفتند تصمیم به ارائه بحثی کوتاه در مورد هر دسته بندی به طور جداگانه شد. اولین گروهی که در سال های اخیر بسیار به چاپ رسیده اند مقوله زندگینامه ها و خاطرات زنان است، گروه دیگر کتاب هایی در زمینه خانواده و مسایل آن، و گروه سوم کتاب هایی با دید نظری در ارتباط با مسایل زنان. توضیح هایی در هر یک از مقولات زیر در این جلسه ارائه خواهد شد.

کتاب های قابل توصیه در سال گذشته عبارتند از :

  1. با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، سیمین بهبهانی. تهران: سخن
  2. چشم در برابر چشم: زندگی و خاطرات، بر اساس روایت شفاهی آمنه بهرامی نوا، به قلم مهدی سجودی. تهران: انتشارات مهراندیش
  3. از عشق تا طلاق: تاملاتی در چالش های زندگی خانواده ایرانی، خاطره بهفر. تهران: انتشارات کویر
  4. ایمان به مثابه عمل: رهیافتی معرفت شناسانه به الهیات فمینیستی، نوشته سیده زهرا مبلغ. تهران: نشر علم

گروه داوران تندیس – 13 اسفند 1392

فهرست کتاب های داوری تندیس 1392- تالیف 1391

خانواده

1.جامعه شناسی تاریخی ازدواج، دکتر محمد مهدی لبیبی، لیلا حیدری ورنامخواستی. تهران: نشر علم

2.از عشق تا طلاق: تاملاتی در چالش های زندگی خانواده ایرانی، خاطره بهفر. تهران: انتشارات کویر

3. توانمندسازی زوجین برای زندگی بهتر: برنامه ها و راهبردها، دکتر فرشته پورمحسنی کلوری. تهران: انتشارات بعثت

4. زن و خانواده (در دو جلد)، مقاله های نشست اندیشه های راهبردی دیماه 1390. تهران: پیام عدالت

زندگی نامه/خاطرات

5. حکایت یک زن در زیر و بم روزگار: زندگی نامه عزت السلطنه نظام مافی (فرمان فرمایان)، منصوره اتحادیه (نظام مافی) و بهمن فرمان. تهران: نشر تاریخ ایران

6. خاطرات ایران ترابی، خاطره نگار شیوا سجادی. تهران: دفتر ادبیات و هنر مقاومت

7. با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، سیمین بهبهانی. تهران: سخن

8. چشم در برابر چشم: زندگی و خاطرات، بر اساس روایت شفاهی آمنه بهرامی نوا، به قلم مهدی سجودی. تهران: انتشارات مهراندیش

9. پا به پای سرو، نوشته عفت مرعشی، به اهتمام سیدعلی مرعشی. تهران: دفتر نشر معارف اسلامی

10. خاطرات تاج الملوک: در گفت و گو با ملیحه خسروداد، تورج انصاری، محمودعلی باتمانقلیچ، ویراسته مصطفی اسلامیه. تهران: نیلوفر [متن کامل این کتاب در 480 صفحه تحت عنوان خاطرات ملکه پهلوی: تاج الملوک پهلوی (همسر اول رضا شاه، مادر محمدرضا شاه پهلوی) را بنیاد تاریخ شفاهی (معاصر) ایران، نیویرک: نیما، 1380 منتشر کرده است، و گویا همزمان توسط این ناشر هم که اسمش به آفرین است در ایران منتشر شده. نسخه ما چاپ 1393 است! که نوشته چاپ پنجم کتاب. اما نسخه ای در 135 صفحه که در سال 1391 با ویرایش م. اسلامیه منتشر شده است شامل دو بخش خاطرات می شود، یکی رابطه با انگلیسی ها و دوم روابط به اصطلاح درباری. چون در عین تکراری بودن از هر لحاظ با کتاب اصلی فرق دارد جزو این لیست آوردیم.]

حجاب

11. مساله حجاب در غرب (بررسی حقوقی و جامعه شناختی)، نوشته دکتر علی غلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، دانشگاه امام صادق.

بررسی تاریخی

12. ارزش و مقام زن در ایران باستان، نوشته دکتر یونس وحدتی هلان. تبریز: اختر

زن در اسلام

13. مطالعه تطبيقي جايگاه زن در جاهليت، قرآن و سنت. نوشته مريم مشهدي علي پور. تهران: اميركبير

زنان در توسعه

14. نقش پنهان زنان در توسعه كشورهاي عربي. فريبا ركني. تهران: نوآور – پرسيا

حوزه نظری

15. معرفت شناسی فمینیستی از دیدگاه لیندا مارتین آلکوف، نوشته مریم روایی. تهران: روشنگران و مطالعات زنان

16. ایمان به مثابه عمل: رهیافتی معرفت شناسانه به الهیات فمینیستی، نوشته سیده زهرا مبلغ. تهران: نشر علم

17. در برزخ تساوی: نگاهی به روند و تاثیرات جنبش اجتماعی زنان، منصوره اشرافی. تهران: نشر شور آفرین [با خود نویسنده تماس گرفتیم، مجبور شده کتابش را خارج از کشور چاپ کند. ]

زنان و دفاع مقدس

18. آسمان: ستاری به روایت همسر شهید، نوشته لعیا رواق زاده. تهران: انتشارات روایت فتح

19. دخترم ناهید، نوشته حسین علی جعفری. تهران: انتشارات روایت فتح

20. مادران: فرشته ها حواسشان جمع است، شهیدان غیاثوند به روایت مادر، نوشته نجمه کتابچی. تهران: انتشارات روایت فتح

Comments are closed